Contact

‘An ounce of prevention is better than a pound of cure’

preventie

Auteur: Kimberley Riedijk

Datum: 15-4-2020

Categorie: Algemeen

Financiële problemen kunnen een enorme impact hebben op het welzijn van mensen, dat gaat nog veel verder dan alleen iemands financiële situatie. Daarnaast zijn financiële problemen niet alleen kostbaar voor het individu, maar voor de hele samenleving. Dit duidt het belang aan van niet alleen interventies op het effectief omgaan met schulden en schuldenaars, maar juist ook op het voorkomen van financiële problemen. Preventie dus. Eerder hebben we het over de twee systemen bij informatieverwerking gehad. Preventie in de schuldproblematiek kan ook plaatsvinden via de onbewuste route, systeem 1, en via de bewuste route, systeem 2. De kracht ligt hem in de combinatie van deze twee, waar we nog wel wat winst te behalen hebben op het inspelen op systeem 1.

Educatieprogramma’s

Om zo veel mogelijk financiële zelfredzaamheid te realiseren, vallen we vaak terug op financiële educatie programma’s. Naast het meenemen van financiële lessen in het schoolcurriculum, zijn ook gastlessen op scholen en workshops en cursussen voor volwassenen voorbeelden van initiatieven. Hierbij maken we gebruik van systeem 2. De route kost meer brein capaciteit, maar zonder de juiste kennis en vaardigheden lopen we een groter risico op financiële problemen. Echter, met alleen het bevorderen van financiële kennis, helpen we mensen die in de schulden zitten (of uiteindelijk terecht komen) onvoldoende. We gaan er met dit soort initiatieven namelijk vanuit dat financiële beslissingen altijd rationele beslissingen zijn. Terwijl we in de vorige blog juist hebben gelezen dat dit lang niet altijd het geval is. Er zijn dus meerdere wegen naar financiële zelfredzaamheid en het liefst nemen we ze allemaal.

Beleid

De overheid kan met haar beleid een relevante rol spelen in het voorkomen van schulden. Door het toepassen van gedragsinzichten in beleid wordt ingespeeld op de onbewuste route waarmee we beslissingen nemen. De overheid is hier gelukkig steeds meer mee bezig. Een mooi voorbeeld met toepassing van gedragsinzichten vinden we bij de Belastingdienst die, nog voor de Corona crisis, ondernemers stimuleert hun belastingaangiftes te betalen. Dit deden ze door gebruik te maken van gedragsinzichten in betalingsherinneringen. De drempel tot betalen werd verlaagd door:

  • Het gewenste gedrag uit te lichten
  • Visuele elementen toe te voegen
  • Alle betaalinformatie bij elkaar te zetten in een opvallend kader

Bovendien nodigde de nieuwe brief meer uit tot contact door de empathische toon en mogelijkheid tot persoonlijk contact. Wat bleek? Na 2 maanden zagen ze ruim 10% meer betalingen binnenkomen.

Ook bij Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), het instituut wat de studiefinancieringen uitkeert is een interessante aanpassing geweest in hoe zij studenten de keuze geven om geld bij te lenen naast hun prestatiebeurs. Hiervoor hebben zij een aanpassing gedaan in de ‘default setting’. Een aantal jaar geleden stond de default namelijk nog op het maximaal bij te lenen bedrag. Dit had als gevolg dat 69% van de studenten die extra geld wilden bij lenen, het maximale bedrag aanvroegen. Nadat dit werd aangepast naar het minimale bij te lenen bedrag, daalde het percentage van studenten dat het maximale bedrag aanvroegen van 69% naar 34%. In dit voorbeeld wordt gebruik gemaakt van 2 psychologische principes: de ‘default setting’ en ‘anchoring’. Doordat de standaard situatie was aangepast naar het lagere bedrag én dat bedrag tegelijkertijd als anker werkte voor studenten, daalde het bedrag wat zij bij leenden dus aanzienlijk, met als direct positief gevolg dat die studenten een lagere studieschuld overhielden. Voor studenten die het maximale bedrag nodig hadden veranderde weinig: zij waren nog steeds in de gelegenheid om het maximale bedrag aan te vragen, maar moesten daar net wat extra handelingen voor uitvoeren.

Willen we financieel gedrag duurzaam veranderen en effectief inspelen op preventiemaatregelen, dan zullen we (verder) onderzoek moeten doen naar de toepassing van gedragsinzichten binnen het huidige beleid. Daarnaast kunnen gedragsinzichten worden toegepast op huidige procedures van partijen die een invloed kunnen uitoefenen op financieel gedrag van consumenten. Bij iedere opgezette keuzearchitectuur wordt gedrag een bepaalde richting op gestuurd en we hebben zelf in de hand of dit wel of niet de juiste is.

Gerelateerde blogs

3 tips voor het motiveren (en behouden) van jong talent

3 tips voor het motiveren (en behouden) van jong talent

Ik hoef je bonus niet! Ik wil meer autonomie. Het is hét issue vandaag de dag: hoe behoud ik jong talent binnen mijn bedrijf? Motiveren we jong talent door te werken met bonussen? Of helpen de salarisverhogingen voldoende met het motiveren van jong talent? Fout. We...

Zo experimenteren ze in Amerika met vaccinatiebereidheid

Zo experimenteren ze in Amerika met vaccinatiebereidheid

In landen over heel de wereld hebben overheden zich de afgelopen tijd gebogen over vaccinatiebereidheid en de vraag hoe zo veel mogelijk burgers te overtuigen op te komen dagen voor het coronavaccin. Inmiddels hebben in Nederland bijna 13 miljoen mensen minimaal één...