Contact

Waar de oermens en wetenschappers het over eens zijn: de kracht van een goed verhaal

Auteur: Kimberley Riedijk

Datum: 22-7-2020

Categorie: Algemeen

Tegenwoordig ontkom je er niet meer aan: cijfers. Het lijkt alsof alles wordt beïnvloed door nummertjes om ons heen. Zo kregen we wekenlang elke dag het aantal nieuwe corona besmettingen te horen en moeten we ons aan 1,5 meter afstand houden. Op school krijg je cijfers voor proefwerken en het succes van je bedrijf wordt gemeten aan de hand van de omzet. Maar wat zegt ons brein hierover? Vinden wij cijfers echt zo belangrijk in ons leven, of is er toch iets anders dat leidend is in de keuzes die we maken? Verhalen, ook wel storytelling of narratives genoemd in de wetenschap, hebben misschien wel een grotere invloed op jouw gedrag.

 

Al van jongs af aan, krijgen we verhalen te horen. Misschien kan je je nog goede verhalen herinneren van je grootouders, je ouders of één van je meesters of juffen. Er was een reden waarom dit in een verhaalvorm aan je verteld werd, ook al waren de vertellers zich er misschien niet van bewust. Cijfers kunnen namelijk veel betekenen, maar ze kunnen nooit de emotie opbrengen zoals een goed verhaal dat doet.

 

Wat zegt de wetenschap over storytelling?

Er zijn verschillende onderzoeken die ons iets vertellen over het effect van verhalen op ons gedrag. Uit een van die onderzoeken blijkt bijvoorbeeld dat cijfers geen impact hebben op hoeveel we doneren, maar het verhaal achter die cijfers wel. Het volgende verhaal werd verteld tijdens een onderzoek: ‘’Elk jaar zijn er vogels die tijdens hun migratie verdrinken doordat ze doorweekt raken in gemorste olie. Met een donatie kan je de vogels helpen’’. Er waren drie versies van het verhaal, namelijk het verschil in vogels die jaarlijks verdronken; 2.000, 20.000 of 200.000 vogels. Je zou verwachten dat de waarde van donatie oploopt naarmate het aantal vogels dat overlijdt ook oploopt. Dan heb je immers meer geld nodig om al die arme vogels te redden. Dit was, opvallend genoeg, niet het geval! In elk verhaal werd er ongeveer evenveel gedoneerd (respectievelijk, $80, $78 en $88). De reden hiervoor is dat tijdens het luisteren naar zo’n verhaal, we een vogel inbeelden die verdrinkt door olie. We houden daarbij geen rekening met de aantallen, want dat is moeilijk om jezelf voor te stellen (probeer maar eens 200.000 vogels in te beelden). Storytelling blijkt hier dus effectiever dan het gebruik van cijfers.

 

Een ander, vergelijkbaar, onderzoek toonde aan dat we eerder hulp bieden bij één slachtoffer dan een groep slachtoffers. Dit komt omdat we het verhaal van één slachtoffer ons beter kunnen inbeelden. Hierdoor voelen we ons meer emotioneel betrokken. Het verhaal van al die personen in een groep slachtoffers is moeilijker te verwerken voor ons brein en daardoor voelen we er minder emotie bij. Dit is natuurlijk heel tegendraads, want als er honderd mensen overlijden, is dat erger dan wanneer er één persoon overlijdt. Vaak wordt dit fenomeen gelinkt aan de quote “A single death is a tragedy; a million deaths is a statistic”.

 

Op de bezemsteel naar huis, hoe komt dat?

Hoe komt het dat wij verhalen zo belangrijk vinden? Volgens historici ziet dit diepgeworteld in ons brein en kunnen we de oorsprong daarvan zo’n 70.000 jaar geleden vinden. Rond die tijd kregen mensen de vaardigheid om zich dingen in te beelden die er eigenlijk niet waren; fictieve verhalen. Fictieve verhalen van die tijd gingen onder andere over geesten die aanbeden moesten worden. Door veel mensen te laten geloven in deze verhalen, konden grote groepen mensen met elkaar samenwerken.

 

Het geloven van fictieve verhalen en het effect ervan op ons gedrag is inmiddels breed onderzocht en wordt in de sociale wetenschap ook wel narratieve transportatie genoemd. Dit houdt in dat degene die luistert naar het verhaal er helemaal in opgaat en ook het verhaal gaat geloven, zelfs als het een fictief verhaal is! Denk maar eens terug aan de laatste Harry Potter film die je in de bioscoop gezien hebt. Of zijn wij op kantoor de enige die na het zien van een Harry Potter film in de bioscoop, 10 punten voor Griffoendor willen scoren en de bezemsteel naar huis willen pakken?

 

Het zijn de processen van narratieve transportatie die ervoor hebben gezorgd dat wij sociale dieren werden en overleefden, omdat we sterkere wezens zoals mammoeten en Neanderthalers konden verslaan door samen te werken!

 

Tips voor het schrijven van goede verhalen

Wil je ook een goed verhaal kunnen vertellen waar de lezer helemaal in opgaat? Dan helpen we je graag op weg met drie tips die ervoor gaan zorgen dat een boodschap waarin jij gebruik maakt voor storytelling, gaat aanzetten tot het gewenste gedrag:

  1. Trek en behoud de aandacht van de lezer. Dit kan je doen door je doelgroep goed te kennen en vervolgens in te spelen om hun interesses en voorkeuren.
  2. Wees creatief. Dit lijkt logisch, maar we kunnen niet genoeg benadrukken dat onze hersenen altijd op zoek zijn naar nieuwe en verrassende dingen.
  3. Wek emotie op. Zoals we gezien hebben, heeft het brein een voorkeur voor verhalen boven cijfers, omdat verhalen emoties opbrengen. Maak hier gebruik van! Schets bijvoorbeeld een verdrietig plaatje, gevolgd door blijheid.

 

Verhalen hebben dus een grote impact op onze belevenis, vaak zelfs meer dan cijfers. Het vertellen van verhalen kan invloed hebben op de gedachtes en gedragingen van mensen. Het is dus belangrijk om een goed opgesteld verhaal over te brengen aan je doelgroep. Cijfers zijn tegenwoordig belangrijk en dat zal voorlopig niet (of misschien wel nooit) verdwijnen, maar vergeet niet het verhaal hierachter goed over te brengen. Hiermee kan je de mammoeten en Neanderthalers van tegenwoordig verslaan!

 

 

Gerelateerde blogs

Zo experimenteren ze in Amerika met vaccinatiebereidheid

Zo experimenteren ze in Amerika met vaccinatiebereidheid

In landen over heel de wereld hebben overheden zich de afgelopen tijd gebogen over vaccinatiebereidheid en de vraag hoe zo veel mogelijk burgers te overtuigen op te komen dagen voor het coronavaccin. Inmiddels hebben in Nederland bijna 13 miljoen mensen minimaal één...

Nee! Hij is bijna uitverkocht. Ik ga hem nú kopen!

Nee! Hij is bijna uitverkocht. Ik ga hem nú kopen!

Of je nou marketeer, communicatieprofessional of gedragsexpert bent, de principes van beïnvloeding die Cialdini met ons heeft gedeeld zijn je vast niet onbekend. Alle principes van Cialdini zijn ontzettend waardevol, maar wat schuilt hier nou precies achter? Hoe kan...

Share This