Contact

3 psychologische redenen voor de onweerstaanbaarheid van Black Friday

Auteur: Kimberley Riedijk

Datum: 3-12-2020

Je ontkomt er niet aan, de reclames over Black Friday vliegen je om de oren. Op de radio, op social media, op tv. Zelfs de Albert Heijn komt tegenwoordig met Black Friday deals. We kennen Black Friday natuurlijk van de hoge kortingen en interessante deals. Maar hoe komt het nou dat we er zo gevoelig voor zijn? Waarom willen we duurzaamer leven, ‘ontspullen’ en beter zorgen voor de wereld, maar lijken we de Black Friday deals maar moeilijk te kunnen weerstaan?

 

 

Het ontstaan van Black Friday in het kort

Black Friday is naar Nederland overgewaaid vanuit de Verenigde Staten. Daar valt de dag na Thanksgiving Day, dat wordt gevierd op de vierde donderdag van november. Op vrijdag hebben de meeste werknemers in de Verenigde Staten vrij, wat maakt dat ze tijd hebben om te starten met de kerstinkopen.

 

Black Friday wordt namelijk beschouwd als het begin van het seizoen voor kerstaankopen. Heel wat winkels gaan erg vroeg in de ochtend open en klanten staan vaak uren in de rij. Je hebt er vast wel eens een video van gezien, de complete chaos en hysterie in winkels in de Verenigde Staten tijdens Black Friday.

 

Inmiddels kennen we in Nederland dus ook Black Friday, met voor Nederlandse begrippen hoge kortingen. Al valt de hysterie bij ons nog wel mee, dat er veel geshopt wordt tijdens deze sale staat buiten kijf. Het begon ooit als een evenement van één dag, maar tegenwoordig zitten er nog een aantal dagen voor en na aangeplakt. Ook hier gebruiken veel mensen deze sale periode om met korting inkopen te doen voor de feestdagen. En al zijn die kortingen dus wat minder hoog dan in de Verenigde Staten, blijken ze toch maar moeilijk te weerstaan.

 

 

De onweerstaanbaarheid van Black Friday

Er zijn meerdere redenen waarom Black Friday (en andere sale periodes) zo goed werken. Wij lichten hier drie redenen toe die gerelateerd zijn aan psychologische processen.

 

Als een product schaars is, wordt het aantrekkelijker

Allereerst heeft (onder andere) het onderzoek van Robert Cialdini het ons pijnlijk duidelijk gemaakt; op het moment dat producten schaars zijn, zien we ze als aantrekkelijker en is de kans groter dat we overtuigd worden om het product te kopen. Black Friday is hier natuurlijk het ultieme voorbeeld van. Gedurende één dag, of tegenwoordig een week, gelden er hoge kortingen op producten. Daarna vallen ze weer terug naar de oude prijzen. Bij schaarste krijgt het product in ons hoofd een hogere waarde. Een onbewust proces dat automatisch in je brein gebeurt. Dit werkt bijvoorbeeld zo wanneer er nog maar 2 kamers beschikbaar zijn op booking.com, die iMac bijna uitverkocht is op de website, maar ook wanneer die speciale deal op vakantieveiling.nl nog maar 2 minuten duurt. En zo beïnvloedt het ons gedrag ook tijdens de Black Friday deals.

 

Iets kopen met korting zorgt voor een gevoel van trots

Daarnaast leidt een lagere prijs betalen voor een product tot een trots gevoel. Daarnaast gaan we onszelf als slim en competent zien. Ook kan het voelen alsof je iets bereikt hebt; een kleine overwinning. Denk maar eens aan die keer toen je trots de prijs van je nieuwe kledingstuk of gadget deelde met je partner of vrienden: ‘Kijk eens wat een mooi ding, en de prijs was ook nog eens prachtig!’.

 

Black Friday valt vlak nadat je salaris is binnengekomen

Tot slot, de timing van Black Friday. Deze is namelijk niet zomaar gekozen. Zowel in Nederland als in de Verenigde Staten valt het net na payday. Net nadat je je salaris hebt ontvangen, heb je nog het meeste geld te besteden. Logisch dus ook dat onderzoek uitwijst dat geld uitgeven net na “payday” (fysiek) minder pijn doet dan geld uitgeven later in de maand. Het bleek ook dat dit leidt tot een hogere tevredenheid met het product dat je aanschaft.

Onderzoek wijst uit dat geld uitgeven net na “payday” minder pijn doet dan geld uitgeven later in de maand

 

Maar, Black Friday heeft niet alleen impact op je eigen portemonnee. Al die goederen moeten worden gemaakt en vervoerd, daar zijn allerlei grondstoffen voor nodig. Al die consumptie heeft dus veel impact op het milieu.

 

 

De gevolgen van Black Friday voor het milieu

Overconsumptie zorgt voor uitputting van onze natuurlijke bronnen en (onnodig) veel CO2-uitstoot. Zo vlak na de klimaattop in Glasgow, waar het belang van actie die het milieu juist ten goede komt, staat deze traditie haaks op die behoefte voor een groenere aarde.

Echter, er zijn ook tegengeluiden. In 2017 heeft de Franse milieuorganisatie Envie het concept Green Friday in het leven geroepen. Het initiatief presenteert zichzelf als een alternatief voor willekeurige consumptie en onnodige/impulsieve aankopen. Ook in Nederland vind je verschillende merken en organisaties die inspelen op Green Friday, zoals Stichting Trees for All. Meer dan 160 merken hebben zich al aangesloten bij de Green Friday beweging van Stichting Trees for All, zoals ANWB, Intratuin, Decathlon en Dill & Kamille.

Een van de technieken om gewenst gedrag te stimuleren, is om het gemakkelijk(er) te maken. Daarom “vergroenen” deze merken hun logo’s die dag, zodat consumenten direct zien dat ze bij die retailers een bewuste aankoop kunnen doen. Want deze retailers bieden of geen kortingen, of alleen kortingen als het om duurzame producten gaat. Zo worden impulsaankopen niet per sé gestimuleerd, staan consumenten bewust stil bij hun aankoop én dragen ze bij aan een bosrijke wereld.

 

Conclusie

Kortom, we worden als consument continue verleid tot impulsaankopen en daarmee wordt ingespeeld op verschillende cognitieve biases die het gedrag van mensen beïnvloeden. Wil je hier meer over leren, of wil je consumenten helpen bij het maken van financieel betere of duurzamere beslissingen? Neem dan gerust vrijblijvend contact met ons op en dan praten we er eens verder over onder het genot van een een (digitale) kop koffie.

 

 

Gerelateerde blogs

Share This