Contact

De toepassing van gedragsinzichten bij schulden

Auteur: Kimberley Riedijk

Datum: 15-4-2020

Categorie: Financieel gedrag

In de vorige blog heb je kunnen lezen wat er gebeurt met het brein wanneer mensen in de schulden terecht komen. We noemden het fenomeen financiële schaarste. Het zorgt ervoor dat iemand alleen nog bezig is met het probleem dat op dat moment moet worden opgelost. Ook zagen we minder cognitieve capaciteit, minder ruimte in het hoofd om vooruit te plannen, weloverwogen beslissingen te maken, afspraken na te komen, et cetera.

Is het je wel eens opgevallen dat hoe dieper je in de schulden komt, hoe ingewikkelder de brieven worden? Brieven staan ineens vol met vakjargon en artikelen die niemand, behalve de overijverige rechtenstudent, zo oplepelt. Als we iets van de vorige blog geleerd hebben, is het dat deze informatie in ieder geval niet binnenkomt. Gedragsinzichten zijn hierin mooi van toepassing!

 

Wat helpt dan wel?

Gedragsinzichten kunnen huidige pogingen om mensen uit de schulden te helpen, nóg effectiever maken. We behandelen een aantal concrete inzichten die toegepast kunnen worden.

1. Maak de communicatie gemakkelijk
Communiceer simpel! Het simpel communiceren bevordert volgens het NIBUD overigens de self-efficacy van de schuldenaar. Met self-efficacy bedoelen we dat men vertrouwen krijgt in het eigen kunnen. Op het moment dat dit gevoel versterkt wordt, zijn mensen beter in staat het gewenste gedrag te vertonen én vol te houden. Nog steeds ontvangen mensen met schulden, ook wel schuldenaren genoemd, lange brieven waarin veel onderwerpen aan bod komen en regelmatig vakjargon wordt gebruikt. We weten al dat schuldenaren niet veel cognitieve capaciteit beschikbaar hebben om informatie te verwerken, dus maak het hen makkelijk door in simpele taal te communiceren.Wat ook kan helpen in het versimpelen van de communicatie voor de lezer, is het gebruik van visuele elementen in de brief. Visuele informatie is namelijk gemakkelijker te verwerken voor ons brein. Door bijvoorbeeld een voortgangsbalk te verwerken in de brief, breng je duidelijk het hele proces in kaart. Bovendien laten voortgangsbalken mensen zien dat ze vooruitgang maken. En wat blijkt, hoe dichter mensen bij hun einddoel komen, hoe gemotiveerder ze worden om dit doet te behalen!

2. Vraag niet te veel
We hadden het net al even over dat fenomeen financiële schaarste. Die schaarste zorgt voor tunnelvisie en dwingt de persoon met schulden zich te concentreren op het nu. Door te veel van hem/haar te vragen, maak je het alleen maar moeilijker. Door de vragen aan de schuldenaar op te delen in kleine stapjes, stijgt de self-efficacy en daarmee de motivatie om het gedrag uit te voeren en vol te houden.Ook worden er, door het gedrag op te delen in kleine stappen, kleine positieve resultaten behaald. Hierdoor ontstaat er meer cognitieve ruimte om over de iets langere termijn na te denken. Ruimte die gebruikt kan worden om afspraken te maken en na te komen, betalingen in te plannen en wellicht zelfs wat geld te sparen. Ligt er bijvoorbeeld een enorme berg aan ongeopende brieven weggestopt. Vraag ze dan om eerst te beginnen met de brieven van verzekeraars, dan met die van de gemeente en zo voorts.

 

3. Vergroot het gevoel van ‘self-control’
Het Nibud doet veel onderzoek naar de rol van gedragsinzichten en psychologie bij het ontwikkelen van financiële zelfredzaamheid. Uit onderzoeken van hen blijkt dat personen met meer zelfcontrole, vaker letten op hun uitgaven en vaker producten in de uitverkoop aanschaffen. Zij vonden in hun onderzoeken dat mensen met schulden vaker een gebrek aan controle ervaren. Ze hebben niet het idee dat ze zelf hun financiën in de hand hebben. Door dat gevoel van controle te herstellen, is de kans groter dat ze weer actief aan de slag gaan. Hoe we dat doen? Benoem wat ze goed doen en vier successen!

 

Wat kun je als individu doen?

Heb jij door de huidige situatie ook last van stress met betrekking tot je financiën? Het NIBUD heeft een speciale editie van hun geldkrant gemaakt met tips hoe hiermee om te gaan. Klik hier om deze te raadplegen.

Gerelateerde blogs

Share This